Choroby

Znajdź chorobę:

Wybierz literę rozpoczynającą nazwę choroby:

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u noworotków i niemowląt

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u noworotków i niemowląt

dodane 2019-04-04 20:46

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jest chorobą o ostrym i rozlanym przebiegu, która wywoływana jest przez różne czynniki. Stan zapalny u dzieci obejmuje zwykle oponę pajęczynówkową, płyn mózgowo – rdzeniowy oraz oponę miękką, która pokrywa mózgowie. Z kolei u noworodków i niemowląt proces zapalny poszerzony jest dodatkowo o komory mózgowe.

Co powoduje zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u malych dzieci?

Przyczyną zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci może być zapalenie bakteryjne bądź aseptyczne. Pierwsze diagnozuje się przy stwierdzonej obecności bakterii w płynie mózgowo-rdzeniowym. W przypadkach takich przeważają zapalenia wywołane przez bakterie Gram (-), takie jak m.in.:

  • E. coli,
  • Salmonella,
  • Streptococcus grupy B,
  • Listeria,
  • Enterococcus,
  • Chlamydia.

Z kolei zapalenia aseptyczne diagnozuje się wówczas, gdy rutynowe testy laboratoryjne, jakie wykonuje się podczas zapalenia opon, nie stwierdzają obecności bakterii w płynie mózgowo – rdzeniowym. Zapalenie to może mieć różne przyczyny, wymienić tu można m.in. etiologię infekcyjną ( np. bakterie Mycobacterium, Borrelia, Leptospira), jak i nieinfekcyjną (wywołane przez nowotwory, toksyny, zatrucia, leki).

Objawy kliniczne choroby u noworotków i niemowląt

Objawy bakteryjnego zapalenia opon mózgowo – rdzeniowych u noworodków często są skąpe, gdyż obejmują symptomy takie jak: senność, zaburzenia oddechowe, drgawki, żółtaczkę oraz gorączkę, która jednak występuje tylko w połowie przypadków.

Warto podkreślić, iż tylko w niewielkich przypadkach objawy choroby są burzliwe, wówczas bowiem występują typowe objawy dla wstrząsu septycznego. Taka sytuacja dotyczy głównie przypadków zachorowań wywołanych przez Streptococcus grupy A i B.

Z kolei, jeżeli chodzi o objawy występujące u niemowląt, wyróżnia się:

  • wysoką gorączkę,
  • brak apetytu,
  • niepokój i senność,
  • powstanie tętniącego ciemiączka,
  • niedowłady i drgawki,
  • bóle głowy,
  • nudności i wymioty,
  • niedowłady nerwów czaszkowych i kończyn.

Bardzo charakterystycznym objawem jest tzw. objaw Flataua, czyli objaw oczno-źreniczny, który objawia się tym, iż podczas biernego zgięcia głowy dochodzi do rozszerzenia źrenic. Do innych objawów należą także: sztywność karku oraz objaw Brudzińskiego. Wyróżnia się dwie odmiany odruchu Brudzińskiego - górny, który polega na tym, że podczas biernego pochylania głowy do przodu następuje odruchowe zgięcie kończyn dolnych w stawach biodrowych i kolanowych oraz dolny, który objawia podczas ucisku spojenia łonowego zgięciem kończyn dolnych w stawach kolanowych oraz zgięciem oraz odwiedzeniem w stawach biodrowych.

Co istotne, objawy oponowe często występują również w innych chorobach, niż zapalne schorzenia ośrodkowego układu nerwowego. Dzieje się tak w przypadkach krwawienia podpajęczynówkowego, wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego w przebiegu guza mózgu oraz w krwawieniu śródmózgowym. Objawy mogą się także pojawiać w przypadkach chorób niezwiązanych z układem nerwowym, np. przy anginie czy zapaleniu płuc.

Diagnoza zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Diagnoza odbywa się przez badania laboratoryjne płynu mózgowo-rdzeniowego, który pobierany jest drogą nakłucia lędźwiowego, rzadziej z nakłucia komór bocznych bądź w trakcie zabiegu neurochirurgicznego. W przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych pobierany jest materiał do badań bakteriologicznych, na który składa się:

  • płyn mózgowo – rdzeniowy,
  • wymazy z nosa i gardła,
  • badanie moczu (u dzieci do 12 miesiąca życia),
  • plwocina.

Prócz badań bakteriologicznych, wykonywane są również badania serologiczne na obecność wirusów w organizmie. Wykazują one obecność przeciwciał przeciwko określonym antygenom wirusowym, które obecne są w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz w surowicy. Kolejnym badaniem jest również badanie PCR, które ma na celu wykrycie materiału genetycznego patogenu. Z kolei w diagnostyce grzybic stosuje się bezpośrednie badania mikroskopowe, immunologiczne i hodowle z określeniem morfologii patogenu.

Metody leczenia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci

Leczenie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych należy podjąć jak najszybciej. Jeżeli chodzi o metodę leczenia antybiotykami, czynnikiem warunkującym jest w tym przypadku wiek dziecka, w zależności od którego dobiera się konkretne leki. Należy również podkreślić, iż leczenie wirusowych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych opiera się głównie na leczeniu objawowym.

Powikłania zapalenia opon mózgowo rdzeniowych u dzieci

Występowanie powikłań bakteryjnych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych zależy od kilku czynników, m.in. od przebiegu choroby, etiologii oraz leczenia. Do głównych komplikacji zdrowotnych spowodowanych chorobą zalicza się m.in.:

  • niedowłady pochodzenia centralnego,
  • porażenia nerwów czaszkowych,
  • zaburzenia mowy,
  • ropnie mózgu,
  • zaburzenia psychogenne,
  • zaburzenia zachowania,
  • zaburzenia somatyczne.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych jest jedną z bardzo niebezpiecznych chorób dziecięcych, dlatego warto jej zapobiegać, szczepiąc dziecko na to schorzenie. Jednak w chwili, kiedy zauważymy niepokojące nas objawy, wskazujące na wystąpienie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe, pomoc medyczna jest bowiem konieczna.

Autor: Sabina Maćkowicz

Zapalenie opon mózgowych

Chorobę wywołują bakterie, wirusy, rzadziej grzyby. Zakażenie bakteryjne charakteryzuje się bardzo ciężkimi, szybko narastającymi dolegliwościami, wirusowe przebiega łagodniej. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą krwionośną, np. z zakażonych zatok czy ucha środkowego.... czytaj więcej

Wkrótce szczepionka przeciwko zapaleniu opon mózgowych typu B?

Badacze z Australii właśnie przedstawiają pozytywne rezultaty badań nad nową szczepionką przeciwko zapaleniu opon mózgowych typu B. czytaj więcej

Dodaj komentarz

Brak komentarzy

Gorący temat

Dieta czekoladowa

Dieta czekoladowa

Czy można jeść czekoladę i schudnąć? Jak się okazuje - tak. »

Artykuły

Tagi

Najnowsze choroby