Kamica szczawianowa
Polega na odkładaniu się w drogach moczowych kamieni szczawianowych. Chociaż nie udowodniono, aby dieta nisko szczawianowa zapobiegała kamicy szczawianowej, to jednak stwierdzono, że wydalanie szczawianów z moczem wzrasta po zjedzeniu pokarmów bogatych w te związki.
Kwas szczawiowy w ustroju pochodzi ze źródeł pokarmowych bądź stanowi końcowy produkt przemiany glicyny. Jedynie w jelicie może on ulegać dalszej przemianie pod wpływem bakterii. Kwas szczawiowy w moczu może pochodzić z trzech źródeł: z przemiany kwasu glioksalowego, z przemiany kwasu askorbinowego i z przewodu pokarmowego.
Źródłem szczawianów w moczu jest także kwas szczawiowy wchłonięty z przewodu pokarmowego. Pokarmowym źródłem szczawianów są głównie jarzyny zielone, zwłaszcza rabarbar, szczaw, szpinak i włoska kapusta, a poza tym kakao i herbata. Istnieje ścisły związek między stopniem wchłaniania szczawianów ze światła przewodu pokarmowego a gospodarką wapniowo-fosforanową. Wchłanianie jest tym mniejsze, im większa jest zawartość wapnia w pożywieniu. Efekt przeciwny wywiera dieta niskowapniowa i podaż preparatów wiążących wapń w przewodzie pokarmowym (fosforan celulozy).
Z jadłospisu należy wykluczyć: szczaw, rabarbar, rośliny strączkowe, szpinak, pieprz, rzepę, czekoladę, kakao, mocną herbatę. Ogranicza się spożywanie: marchwi, buraków, ziemniaków, grochu. Również nadmierna ilość cukru w pożywieniu nawet u zdrowej osoby może doprowadzić do wytworzenia się kwasu szczawiowego w ustroju. Z tego względu zaleca się zmniejszenie zużycia cukru i słodyczy, zwiększa się natomiast ilość podanych płynów. Wskazane jest także zwiększenie w jadłospisie pokarmów zakwaszających mocz (takich jak: mięso, ryby, wędliny, jajka, pieczywo).
Należy zwiększyć przyjmowanie produktów bogatych w wapń (mleko) i ograniczyć ilość szczawianów w pożywieniu. Niewskazane są: fasola sucha, fasola szparagowa, soja, szpinak, szczaw, rabarbar, marchew, kapusta, botwina, kakao, herbata.